موقعیت و تاریخچه مارگون
روستاي مارگون از توابع بخش مرکزي شهرستان سپيدان، با مختصات جغرافيايي 51 درجه و 53 دقيقه طول شرقي و 30 درجه و 34 دقيقه عرض شمالي، در فاصله 45 کيلومتري شمال سپيدان واقع شده است.
روستاي مارگون از سطح دريا در حدود 2000 متر ارتفاع دارد. آب و هواي آن در بهار و تابستان، معتدل و در پاييز و زمستان، سرد است.
روستاي مارگون، يکي از نواحي زيبا و ييلاقي استان فارس است که در گذشته از اتراقگاههاي عشاير منطقه محسوب ميشده است. اين اتراقگاه ييلاقي، به مرور زمان به محل اسکان دائمي تبديل و به نام «مارگون» معروف شده است.
مردم روستاي مارگون به زبان لري سخن ميگويند، مسلمان و پيرو مذهب شيعه جعفري هستند.
الگوي معيشت و سکونت
براساس نتايج سرشماري سال 1375، جمعيت اين روستا 264 نفر بوده است که در سال 1385، به 290 نفر افزايش يافته است.
درآمد اکثر مردم روستاي مارگون، از فعاليتهاي زراعي، باغداري و دامداري تأمين ميشود. گروهي از مردم روستا در بخش خدمات و توليد صنايع دستي اشتغال دارند. گندم و جو مهمترين محصولات زراعي روستا هستند.
در باغات روستا ميوههاي سيب و گردو به عمل ميآيد. زنان روستايي ضمن همکاري در فعاليتهاي کشاورزي به توليد صنايع دستي مانند قالي، گليم و جاجيم نيز ميپردازند.
روستاي مارگون در محدودة کوهستاني و در شيب ارتفاعات زاگرس استقرار يافته است.
اين روستاي سردسيري بافت مسکوني متمرکز و پلکاني دارد، به گونهاي که بام يک خانه، حياط خانه ديگر تلقي ميشود. سقف خانهها مسطح است. مصالح به کار رفته در ساخت واحدهاي مسکوني قديمي از سنگ، چوب و کاهگل است. در ساخت خانههاي جديد از آهن، سنگ، آجر، گچ و مانند اينها نيز استفاده ميشود.
جاذبههاي گردشگري
موقعيت ييلاقي، جريان آبهاي سطحي و مراتع سرسبز، اين روستا را به يکي از جذابترين و زيباترين تفرجگاههاي استان فارس و ايران تبديل نموده است. روستاي مارگون با جاذبههاي طبيعيکم نظيري چون آبشار مارگون، برم فيروز، قله رنج، تفرجگاه گمبيل، پيست اسکي، تنگ آلوندي موقعيت ممتازي يافته است.
آبشار مارگون يک جاذبه بينظير است که از فراز و ميان صخرههاي دره مارگون به طرز شگفتآوري سرريز ميشود. موقعيت طبيعي و چشماندازهاي آبشار مارگون، جلوههاي اعجابانگيزي پديد آورده است که هر بينندهاي را مجذوب ميکند. همآميزي درختان جنگلي با توپوگرافي کوهستاني - درهاي، زيبايي آبشار مارگون را صد چندان کرده است. اين مجموعه طبيعي، پديدهاي شگفتآور است که قابليتهاي گردشگاهي، آموزشي و پژوهشي فوقالعاده و منحصر به فردي دارد.
آبشار مارگون از سال 1371 به عنوان اثر طبيعي ملي ثبت شده است. پوشش گياهي روستاي مارگون را ارس، داغداغان، گلابي وحشي و بنه تشکيل ميدهند. گونههاي جانوري روستا مشتمل بر کبک، تيهو، شاهين، گرگ، روباه، خرس و شغال است.
قله رنج که چون صخرهاي عظيم و نامنظم بر کوهستانهاي اطراف تکيه داده، در جنوب روستاي يمارگون واقع شده است. اين قله بيش از 3600 متر ارتفاع دارد و همه ساله تعدادي از کوهنوردان و دوستداران طبيعت را به سوي خود جلب ميکند.
پيست اسکي شکرک، يکي از تأسيسات جذاب و فرح بخش استان فارس است که در ايام مساعد ورزش اسکي، گردشگران بسياري را به سوي خود جلب ميکند.
آب برم فيروز از چشمه شش پير خارج ميشود. در مسير کوهپيمايي به برم فيروز بيش از 259 چاله آب (استخر کوچک) وجود دارد. اين مسير ذخيرهگاه آب و منطقة ويژهاي براي گردشهاي عملي است. فصل بهار، بهترين زمان ديدار از اين استخرهاي طبيعي است.
رودخانه مارگان
2453 اين رودخانه که از کوههاي رنج سپيدان سرچشمه ميگيرد، از شاخههاي رودخانه کر است. رود مارگان پس از پيوستن به چند شاخة ديگر، در خارج از شهرستان سپيدان، رودخانه کر را تشکيل ميدهد. آبشار اين رودخانه يکي از معروفترين آبشارهاي ايران و جهان است.
مردم روستاي مارگون در اعياد ملي و مذهبي به جشن و سرور و در ايام محرم و وفات ائمه به عزاداري ميپردازند. سازهاي رايج در اين روستا سرنا و دهل هستند که ترانههاي محلي را در مراسم مختلف همراهي ميکنند.
مردم روستاي مارگون از پوشاک محلي استفاده ميکنند.
گروف بازي و چوگان بازي از بازيهاي محلي روستاي مارگون به شمار ميروند.
صنايع دستي اين روستا مشتمل بر بافت انواع قالي، گليم و جاجيم است.
گردو، عسل و ماهي قرمز، سوغاتيهاي روستاي مارگون هستند.
آش کشک و شورباي محلي، غذاهاي رايج و خوش طعم در روستاي مارگون هستند.
دسترسي: روستاي مارگون از طريق شهرهاي اردکان (سپيدان) و ياسوج قابل دسترسي است و جادههاي منتهي به آن از شهرهاي مذکور آسفالت است
آبشار مارگون و روستای مارگون در غرب شهرستان سپیدان قرار داشته و حاصل آب رودخانه کمهر و حوزه آبخیز آن است. تداخل درختان جنگلی و توپوگرافی ناحیه کوهستانی و رودخانه ای، زیبایی عجیبی به این آبشار بلند و زیبا که همچون ماری در دل کوه جاری می گردد، داده است. این مجموعه دارای پتانسیل فراوان جهت جذب گردشگران داخلی و خارجی و نیز یک نقطه پراهمیت، آموزشی و پژوهشی جهت محققان می باشد. روستای مارگون در کنار آبشار مارگون قرار دارد.